B

1.Kapı. 2.Bir kitabın kısımlarından her biri. 3.Bâbîliğin kurucusu Ali Muhammed’in kendisine verdiği ad. (Bkz. Bâbîlik)

1.Çocuğun dünyaya gelmesine sebeb olan erkek, ata. 2.Hürmete layık yaşlı erkek. 3.Her zümrenin başında bulunan zât. 4.Tasavvufta mürşidlik mertebesine…

“Cebrâil Kapısı” mânâsına, Medîne-i Münevvere’deki Mescid-i Nebevî’nin doğu tarafında kıbleye yakın kapısı. Bâb-ı Cibrîl’e, Hazret-i Osman’ın evinin k…

“Fetvâ Kapısı” mânâsına, Osmanlılarda Şeyhülislâmlık dairesine verilen isim. Bâb-ı Meşîhat.

“İctihad Kapısı” mânâsına, Kur’an ve sünnetten hüküm çıkarabilme faaliyetine verilen isim.

XIX. asrın ikinci yarısında İran’da aşırı Şiî fırkalarından el-Bâb Ali Muhammed tarafından ortaya çıkarılan, kendisine Mehdî ve Şiîlikte beklenen imâm…

Osmanlılar zamanında büyük şehirlerin çeşitli semtlerinde ve nahiyelerinde bulunan, basit dâvâları süratle neticelendirmek üzere kâdılar tarafından ve…

“Rahmet Kapısı” mânâsına, Mescid-i Nebevî’nin batı duvarındaki iki kapıdan biri. Bâbü’l-Âtike (Eski Kapı). Bâbü’s-Sûk (Çarşı Kapısı). Peygamber aleyhi…

“Selâmet Kapısı” mânâsına, 1.Mekke-i Mükerreme’deki Mescid-i Harâm’ın doğu tarafına açılan kapı. Bâb-ı Şeybe. Peygamber aleyhisselâm 35 yaşında iken,…

“Sıddık Kapısı” mânâsına, Mescid-i Nebevî’de Bâbü’s-Selâmın sol tarafından üçüncü küçük kapı. Resûlullah aleyhisselâm vefâtından önce Eshâb-ı kirâmın…

“Tevessül (Duâ) Kapısı” mânâsına, Mescid-i Nebevî’nin kuzeye açılan kapısı. Hicretin 2. senesi Receb ayında, kıblenin Kudüs’ten Kâ‘be’ye dönmesi emrol…

1.Daha ziyade temettüden (gelirden) alınan vergi. 2.Büyük bir hükümdarın, kendisinden daha aşağı mertebede bulunan hükümdarlardan aldığı vergi.

Âhîler tarafından Anadolu’da XIV. asırda kurulan tasavvuf ehli kadınlar birliği.

Rüzgâr. Ey bâd-ı sâbâ uğrarsa yolun Semt-i Haremeyn’e, Selâmımı arzeyle Resûlüssekaleyne. (Lâedrî)

1.Rüzgâra veya havaya ait. 2.Geçici.

Âniden ortaya çıkan tehlikeli vaziyet.

Mescid-i Nebî’deki, Hücre-i Se‘âdet ile minber arası. Ravda-i Mukaddese. Ravda-i Mutahhara. Ravda-i Mübâreke. Ravda-i Pâk. Vehhâbî eşkıyasının başı ol…

(A. Bagy’den) 1.Azgın, taşkınlık yapan. 2.Bagy suçu işleyen, kendince meşru bir sebebe dayanarak meşru halîfeye silahla isyân eden, âsî. Çokluk hâli b…

1.Azgınlık, taşkınlık, haddi aşma. 2.Meşru bir hükûmete, kendince haklı bir sebebe istinâden silahlı ayaklanma, isyan. Hurûc ale’s-Sultân.

Kıymet, değer; semen, fiyat. Paha. Her gece kadr olsa, kadrin kadri olmazdı şâhâ Her hacer gevher olsa, gevher etmezdi behâ. (Bâkî) [Ey padişahım her…

Cesur, yiğit, kahraman.

(Bkz. Behâiyye)

(A. Buhl’den) Cimri. Bahîl, Allahü teâlâdan, Cennet’ten ve insanlardan uzaktır. (Hadîs-i şerîf-Tirmizî)

1.Deniz. 2.Aruzda aslî bir vezinle ondan doğan vezinler mecmuası.

1.İki deniz. 2.Basra körfezinde bir ada.

1.Denize mensub. 2.Denizlerde yaşayan bir kuş.

Okyanus. Bahr-ı muhît reşhâsıdır feyz-i fazlının, Nûru basît lem‘asıdır hüsnünün şahâ. (Lâedrî) (Ey şah! Okyanus, lutuflarından bir sızıntıdır. Güneş,…

1.Okyanus. 2.Hind Okyanusu. Bu aşk bir bahr-i ummândır, Buna hadd ü kenâr olmaz. (Seyyid Seyfullah)

Denizci.

Donanma, denizcilik işleri.