Kazâ-i Muallak

Zamana ta‘lik edilmiş (bağlanmış) kazâ. Allahü teâlânın yaratılmasını şarta bağlı olarak takdîr ettiği ve şart meydana gelince yarattığı şeyler.

Kazâ, iki kısımdır. Kazâ-i muallak, kazâ-i mübrem. Birincisi şarta bağlı olarak yaratılacak şeylerdir ki, bunların yaratılma şekli değişebilir veya hiç yaratılmaz. Kazâ-i muallak da iki kısımdır. Birincisinin bağlı olduğu sebebler Levh-i Mahfûz’da gösterilmiş, meleklere bildirilmiştir. İkincisinin sebeblerini ancak Allahü teâlâ bilir. Levh-i Mahfûz’da kazâ-i mübrem gibi görülen kazâ-i mu‘allak da birincisi gibi değiştirilebilir.

(Mektûbât-ı İmâm-ı Rabbânî)

Kader değişmez. Kazâ, kadere uygun olarak meydâna gelir. Kazâ, her gün çok değişip, sonunda kadere uygun olunca yaratılır. Kazâ-i mu‘allak şeklinde yaratılacağı yazılmış olan bir şey, kulun iyi ameli ile değişip yaratılmaz. Evliyâ rahmetullahi teâlâ aleyhim ecma‘în, kaderi anbara, kazâyı ölçeğe benzetmiştir.

(Levhü’l-Mahfûz Risâlesi-İbni Kemal)