Cevâmi‘ü’l-kelîm
Tanım
Az kelime (söz) ile çok şey anlatma.
Bana cevâmi‘ü’l-kelîm verildi.
(Hadîs-i şerîfBuhârî)
Cevâmi‘ü’l-kelîm ifadeler, hem âyet-i kerîme, hem de hadîs-i şerîflerde yer alır. Meselâ meâlen; “O hâlde sen emrolunduğun şeyi açıkça söyle ve müşriklerden yüz çevir”
(Hicr sûresi: 94)
meâlindeki âyet-i kerîmeyi işiten bir müşrik, böyle veciz bir ifade ile bu kadar büyük bir hikmetin ifadesi karşısında secde etmekten kendini alıkoyamamıştır. “Allahü teâlâ adaleti, ihsanı ve akrabaya vermeyi emreder; edebsizlikten (fahşâdan), fenalıktan (münkerden) ve azgınlıktan (bağyden) da men eder. Öğüt almanız için size nasihatte bulunur”
(Nahl sûresi: 90)
meâlindeki âyet-i kerîme de böyledir. Bu âyet-i kerîmelerde az söz ile çok büyük hikmetler anlatılmıştır. Hazret-i Peygamber aleyhisselâmın şu hadîs-i şerîfleri de cevâmi‘ül-kelîmdir: “Ameller niyetlere göredir.”
(Buhârî)
“Sizi neden men ettiysem ondan kaçınınız, neyi de emrettiysem, gücünüzün yettiği nisbette onu yerine getiriniz.”
(Buhârî)
“Her sarhoşluk veren şey haramdır.”
(Buhârî)
“Beyyine dâvâcıya, yemin de inkâr edenedir.”
(Buhârî, Tirmizî)
.
(Tecrîd-i Sarîh Terceme ve Şerhi)