Emr-i Tekvînî

İnsanların istemesine, iradesine bakılmaksızın, Allahü teâlânın yaratması.

Emr-i tekvînî ile, Allahü teâlânın dilediği şey hemen var olur. Hiç bir kimse, bu şeyin var olmasına mâni olamaz. Allahü teâlâ her şeyin yaratılması için, belli şeyleri sebeb yapmıştır. Belli maddeleri, belli maddelerin yaratılmalarına sebeb yaptığı gibi, insanın maddî ve mânevî gücü de, bir çok şeylerin yaratılmalarına sebebdirler. Bir kuluna bir şey ihsân etmek, iyilik vermek ister ve o kimseyi o şeyin sebebine kavuşturur. Sebeb te’sir ettiği zaman, O da, dilerse, “Ol!” derse, o şey vâr olur. O dilemezse, hiç bir şey vâr olmaz. Hikmetini, yaratmasını sebeblerle örtmüş, gizlemiştir. Çok kimse yalnız sebebleri görmekte, sebebler arkasındaki hikmeti, O’nun yaratmasını anlayamamaktadır. Bu anlayışsızlığı da onun felâketine sebeb olmaktadır.

(Mevâkıf)