Cifr

Arabcada harflerin sayı değerinden mazi veya istikbale dair hüküm çıkarmak. “Oğlak veya kuzu derisi” mânâsına cefr’den gelir. Şiîler arasında çıkmış, daha sonra Sünnî dünyasına da yayılmıştır. Bilhassa bazı tasavvuf ehli arasında rağbet görmüştür. Şiîler, Kur’ân-ı kerîmin bâtınî (gizli) bir mânâsı olduğunu, bunu İmâm Cafer’in oğlak derisinden bir kitaba yazdığını söyler. Zamanla bu anlayış, İslâmiyet dışı bir cereyan olan Hurufîliği doğurmuştur. Huruf, harfler demektir. İbn Hacer Askalânî, cifre itimatın caiz olmadığını söyler. İbni Abbâs’dan da, cifri sihir gibi saydığı nakledilir. Cümmel de denir. Arabî harflerin rakam kıymetinden tarih düşürmeye yarayan ebced hesâbı başkadır.