Âmm

Umumî.

Tek bir mânâ ifade etmek üzere konmuş ve muayyen bir mikdarla tahdit edilmeksizin bu mânâ kendisinde gerçekleşen bütün fertleri içine alan, herkese şâmil lafız, tefsir kâidesi.

Hırsızlık cezasını tanzim eden âyet-i kerîmede hırsız lafzı âmmdır. Kendisinde hırsızlık fiilinin gerçekleştiği bütün ferdlere şâmildir. Âmmın ifade ettiği mânâya delâleti kat‘îdir, zannî değildir. Ama tahsîse, sınırlandırmaya gelebilir. Nitekim âyet-i kerîmede geçen hırsızın, gizlice alan hırsız olduğu hadîs-i şerîf ile bildirilerek âmm, tahsis edilmiş, sınırlandırılmıştır. Ancak bazı âmm lafızlar tahsîse, sınırlandırılmaya da müsaid değildir. “Allah her şeyi bilir” veya “Annelerinizle evlenmek size haram kılındı” lafızları gibi.

(Mirkat)