Abes

Boş, faydasız, lüzumsuz şey.

“Sizi abes olarak, oyuncak olarak mı yarattım sanıyorsunuz? Bize dönmeyeceğinizi mi söylüyorsunuz?”

(Mü’minûn sûresi: 115)

Namazda abes hareketler mekrûhtur. Elbise ile oynamak gibi. Namazda faydalı hareketin meselâ eli ile alnındaki teri silmenin zararı olmaz. Entâri (pantolon) vücuda yapışınca, avret mahallinin şekli belli olmasın diye, bunları etten ayırmak abes değildir, mekrûh olmaz. Namazda abes hareket hadîs-i şerîf ile men‘ edilmiştir. Elbisenin tozunu silkmek, mekrûhtur. Kaşınmak abes değilse de, bir rüknde, eli üç kere kaldırmak, namazı bozar.

(İbni Âbidîn)

Âlimlerin çoğuna göre, herkesin ahlâkı değişebilir. Hiçbir kimsenin huyu, yaratılıştaki gibi kalmaz. Sonradan değişebilir. Ahlâk değişmeseydi, peygamberlerin aleyhimüsselâm getirdikleri dinler faydasız, lüzumsuz olurdu. Âlimlerin sözbirliği ile koymuş oldukları terbiye ve cezâ usûlleri abes olurdu.

(Ahlâk-ı Alâî)