Teselsül
Tanım
(A. Silsile’den) 1.Sonu gelmeyen işlerin birbirini takip etmesi, zincirleme. 2.Sonradan var olan şeylerin birbirinin varlığına sebeb olarak geriye doğru sonsuza kadar zincirleme birbiri ardısıra gitmesi.
Teselsülün butlânı, yani teselsülün muhâl (imkânsız) olduğu, burhân-ı tatbîk ile ispat olunur. Meselâ bir şeyin sonsuz yaratıcılarını birinciden başlayarak, sonsuz olarak, yan yana dizelim. İkinci yaratıcıdan başlayarak, ikinci bir sıra daha düşünelim. Sonsuza giden ikinci sıra, birinci sıradan bir noksan olduğu için, kısadır. Kısa olana sonsuz denilemez. İkinci sıra, sonsuz olamadığı için, bundan bir fazla olan birinci sıra da, sonsuz olamaz. Yani, bir ucu sonsuza giden yarım doğru düşünülebilir. Fakat böyle bir şey mevcud olamaz. Dolayısıyla teselsül olamaz. Bu sebeble sonsuz sayıda yaratıcılar olamaz. Sonsuz var olan bir yaratıcı olur. Bu tek yaratıcı, ezelîdir, ebedîdir, sonsuz olarak vardır. Varlığı kendindendir, başkasından değildir.
(Şerh-i Emâlî-Âsım Efendi)