Şirk-i Celî

Açık şirk, Allahü teâlâya açıkça ortak koşma.

Putlara tapınmak şirktir. Buna şirk-i celî (açık şirk) denir. Şirk-i hafî denilen gizli şirk ise, Allahü teâlâdan başkasından bir şey istemektir. İnsanlar, bu gizli şirkten kurtulamaz. Peygamberler aleyhimüsselâm bile, bu şirkten kurtulmak için, Allahü teâlâya yalvarmışlardır. Bu gizli şirkin çeşitleri vardır. Nefse, şehvete uymak, gizli şirk olduğu gibi, riyâ da, şirk-i hafîdir. Gizli şirk, ibâdetin sevâbını giderir. Fakat, “Riyâ yapan kâfir olur” diyen hiçbir âlim yoktur.

(Savâikü’l-İlâhiyye)

Hadîs-i şerîfte, “Ey insanlar! Çok gizli olan şirkten sakınınız!” buyuruldu. Bu şirk, yalnız sebebleri görmek, Allahü teâlânın yarattığını düşünmemektir. İşleri sebeblerin yaptığına inanmak, Allahü teâlâya şerîk yapmak olur. Görünen, düşünülen şeyleri şerîk yapmaya şirk-i celî denir. Şer‘an, aklen ve âdet ile sebeb olan şeylerin yaptığına inanmaya şirk-i hafî denir.

(Hadîka)