İllet (ıllet)

Bir şeyin veya hükmün meydana gelmesine doğrudan te’sir eden iş, sebeb.

İlletin bulunduğu yerde; te’sir ettiği, meydana getirdiği şey veya hüküm de bulunur. İllet bulunmayınca bunlar da bulunmaz. Satış akdi, mülkiyet için illettir. Akd yapılınca, satıcı sattığı eşyanın bedeli olan şeye, alıcı da mala sahip olur. Satış akdi olmayınca, alıcı da, satıcı da hiçbir şeye mâlik olamazlar. Yani mülkiyet denen şey meydana gelmez. Aynı şekilde, nikâh da evliliğin meydana gelmesinin illetidir. Nikâh varsa, evlilik vardır. Nikâh yoksa, evlilik de yoktur, yani evlilik hâli yaşansa bile meşrû değildir.

(Usûl-i Serahsî)