Hakku’l-yakîn

“Hakîkî yakîn” mânâsına, bizzat içinde yaşayarak bilme, bir şeyin hakîkatine kavuşma, mâhiyetine erişme, bulma, tatma, kalb gözünün açılması ve mânevî perdelerin kaldırılması neticesinde elde edilen kat‘i bilgi. Bilgiye ulaşmanın üçüncü ve son derecesi olup, sadece ilim ve görme ile değil, yaşamak suretiyle hakîkate erme şeklinde ifade edilen hâl.

(Bkz. Aynü’l-Yakîn, İlmü’l-Yakîn) Müceddidiyye büyükleri buyurdular ki, murâkabe ve zikrederken, keyfiyyetlerin, hâllerin ve nûrların hâsıl olmasına ilmü’l-yakîn denir. Hadîs-i şerîfte bildirilen ihsân mertebesinden bir ışığın kalbde parlamasına, aynü’l-yakîn denir. Allahü teâlânın ahlâkı ile huylanmaya da hakku’l-yakîn dediler. Zikr ederken, bunun mânâsını düşünmek lâzımdır. Bu mânâ insanın şu‘ûrunu kaplayınca, kalb nûrlanır. Bu mânâ hâsıl oldu sanılır. Hak teâlâ ile ittihâd, birlik varmış görülür.

(Mekâtib-i Şerîfe-i Abdullah-ı Dehlevî)