Hâfıza
Tanım
Hıfz etme, ezberleme ve hatırda tutma kuvveti. Hâfıza, bellek.
Az yemek yiyenin bedeni kuvvetli, kalbi nûrlu, hâfızası kuvvetli olur.
(Miftahü’l-Cenne)
Müdrike, yani bir şeyi anlamak kuvveti üçtür: Birincisi görme, işitme, koklama, tatma ve dokunma gibi görünen his uzuvlarındaki kuvvetlerdir. İkincisi akıl kuvvetleri olup, hiss-i müşterek, hâfıza, vâhime, mütesarrıfa ve hazânetü’l-hayâl denilen görünmeyen beş his organındaki kuvvetlerdir. Bunlar insanların dimâgında (beyninde) bulunur. Hayvanlarda yoktur. Bir şeyin varlığını, bu kuvvetler, güvenilen bir haberi işitmekle veya tecrübe ile yâhud hesab ile anlar. İyiyi fenâdan, fâideliyi zararlıdan ayırırlar. Fen bilgileri, hesâb, bu kuvvetlerle yapılır. Üçüncüsü ise, kalb kuvvetidir.
(Seâdet-i Ebediyye)