Allah (celle Celâlühû)
Tanım
Her şeyi yoktan var eden yüce yaratıcı; varlığı muhakkak lâzım olan, îmân ve ibâdet edilecek hakîkî mâbûd. Esmâ-i hüsnâdan. Allahü teâlânın isimlerinden çoğu, mecaz olarak insanlar için de kullanılabilir ise de, bu isim, ifade ettiği ilâhî mânâ itibarıyla yalnız Allah’a aittir. Başka hiçbir kelime bu ismin mânâ ve muhtevasını ifade edemez. Bu isim başkası için de kullanılamaz.
O, göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların rabbidir. Öyleyse O’na ibadette, kulluk etmekte sabırlı ol. Hiç O’nun ismine benzeyen bir şey var mı?
(Meryem sûresi: 65)
Allahü teâlâ zâtı ile vardır. Varlığı kendi kendiyledir. Şimdi var olduğu gibi, hep vardır ve hep var olacaktır. Varlığının önünde ve sonunda da yokluk olamaz. Çünki onun varlığı lâzımdır.
(Mevâkıf)
Allahü teâlâ madde değildir. Cisim değildir. Sayılı değildir. Ölçülmez. Hesab edilmez. O’nda değişiklik olmaz. Mekânlı değildir. Bir yerde değildir. Zamanlı değildir. Öncesi, sonrası, önü arkası, altı-üstü, sağı-solu yoktur. İnsan düşüncesi, insan bilgisi, insan aklı, O’nun hiçbir şeyini anlayamaz. Bütün varlıkların her organının her hücresinin yaratıcısı, yoktan var edicisi yalnız Allahü teâlâdır. O, akla hayâle gelenlerin hepsinden uzaktır. Hiçbiri O değildir. Ancak Kur’ân-ı kerîmde, bizzat kendisinin açıkladığı sıfatlarını, isimlerini ezberleyip, ulûhiyetini (ilâhlığını), büyüklüğünü bunlarla tasdik ve ikrâr edip, söylemelidir. Akıllı ve büluğ çağına ermiş erkek ve kadın her Müslümanın, Allahü teâlânın Zâtî ve Subûtî sıfatlarını doğru olarak öğrenmesi ve inanması lâzımdır. Herkese ilk farz olan şey budur. Bilmemek özür olmaz, büyük günahtır. Allahü teâlânın zıddı, tersi, benzeri, ortağı, yardımcısı, koruyucusu yoktur. Anası, babası, oğlu, kızı, eşi yoktur. Allahü teâlâya baba denmez.
(İtikadnâme)
Allahü teâlâyı İslâmiyet’in bildirdiği isimler ile anmak söylemek lâzımdır. Allah adı yerine tanrı kelimesi kullanılamaz. Çünki tanrı, ilâh, mâbûd demektir. (Başka dillerdeki Dieu, Gott ve God kelimeleri de ilâh, mâbûd mânâsına kullanılabilir.), Allah adı yerine kullanılamaz.
(Seâdet-i Ebediyye)
Allah adın zikredelim evvelâ Vâcib oldur cümle işte her kula Allah adın her kim ol evvel ana Her işi âsân (kolay) eder Allah ana Bir kez Allah dise aşk ile lisân Dökülür cümle günah misli hazan.
(Mevlid-i Süleymân Çelebi)